Παρασκευή, 10 Φεβρουαρίου 2017

Βεργίνα, στους Βασιλικούς Τάφους. Δέος σε αυτόν τον μυστηριακό τόπο.




Με αφορμή το ταξίδι στη Θεσσαλονίκη
επισκεφτήκαμε την Βεργίνα, την Αρχαία Νεκρόπολη Αιγών, τους Βασιλικούς τάφους.



Πρόκειται για ένα εκπληκτικό μουσείο, με μοναδικά εκθέματα. 


Δυστυχώς δεν επιτρέπονται οι φωτογραφίες από το εσωτερικό. Ήθελα πάρα πολύ να φωτογραφίσω κάποια εκθέματα, εννοείται χωρίς φλας, όπως μπορείς να κάνεις στα μεγαλύτερα μουσεία της Ελλάδας και του κόσμου. Αλλά έπρεπε να σεβαστούμε την επιλογή των υπευθύνων, έτσι και δεν έχω φωτογραφίες από το εσωτερικό. 


Δέος αισθάνεται ο επισκέπτης μόλις βρεθεί μπροστά στους τάφους και διαβάσει την ιστορία τους. Ο Ανδρόνικος άγγιξε το θαύμα, έζησε το όνειρο κάθε λάτρη της αρχαιολογίας και μπόρεσε να μας το χαρίσει σε όλους μας απλόχερα.
Υπάρχει ένα έντονο μυστήριο. Που σίγουρα απαιτεί σεβασμό.
Εδώ στην έξοδο του. Βεργίνα Ιανουάριος 2017.


Λιτή, αυστηρή, μινιμαλιστική, έντονα ατμοσφαιρική η έκθεση των Θησαυρών των Βασιλικών Τάφων των Αιγών υποβάλλει τον επισκέπτη επιβάλλοντάς μια αναγκαστική πορεία μέσα στο χώρο. Ο επισκέπτης που κατηφορίζει τον επιβλητικό πέτρινο "δρόμο", περνώντας την πόρτα του Μουσείου βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπος με το σκοτάδι. Σοκαρισμένος αντικρίζει σαν σε όνειρο την εικόνα της Μεγάλης Τούμπας, του επιβλητικού μνημείου που δεν υπάρχει πια, και, ενώ σιγά-σιγά τα μάτια του συνηθίζουν, μαθαίνει την ιστορία και αποκτά μέσα από μια τρισδιάστατη μακέτα, μια συνολική εντύπωση του χώρου και των μνημείων, όπως ήταν θαμμένα μέσα στο χώμα. 


Το δέος μπροστά στο θάνατο, η αίγλη της βασιλικής λάμψης, η συγκίνηση που γεννά το τραγικό τέλος του βασιλικού οίκου των Τημενιδών, ιδέες σύμφυτες με το χώρο των βασιλικών τάφων των Αιγών. Οι ιδέες αυτές καθόρισαν το σενάριο της έκθεσης, ενώ οι βασικές αισθητικές επιλογές στηρίχτηκαν στην αντίληψη ότι σε ένα χώρο ουδέτερο και σκοτεινό πάμφωτα και θερμά πρέπει να κυριαρχούν μόνο τα αρχαία αντικείμενα. Κάτι που φυσικά πρέπει να το σεβαστούμε.

Επιστροφή προς την έξοδο.

Ο επισκέπτης που εισέρχεται στον υπόγειο χώρο των τάφων ξεκινά την περιήγησή του με την αναπαράσταση της Μεγάλης Τούμπας, του μνημείου που σημάδευε τη θέση των βασιλικών ταφών και δεν υπάρχει πια. Επιτύμβιες στήλες και ευρήματα από τάφους. Ο κατεστραμμένος τάφος του 3ου αιώνα π.Χ., το γκρεμισμένο ηρώο, τόπος νεκρικής λατρείας των βασιλιάδων, η γοητεία και η θλίψη που αποπνέει η αρπαγή της Περσεφόνης προετοιμάζουν τον επισκέπτη να προσεγγίσει το νεκρό βασιλιά. Τότε έρχεται στο προσκήνιο ο Φίλιππος. Τα λαμπρά όπλα δίνουν την αίσθηση της δύναμης. Ο σωρός των υπολειμμάτων της νεκρικής πυράς που βρέθηκαν όλα μαζί ριγμένα επάνω στον τάφο θυμίζει το τραγικό ολοκαύτωμα και συγχρόνως υπαινίσσεται το πέρασμα σε μία άλλη διάσταση. 

Φωτο: Υπ.Πο.

Ακολουθεί η χρυσή λάρνακα που περιείχε τα οστά του βασιλιά Φιλίππου Β΄ και το στεφάνι βελανιδιάς που φορούσε ο νεκρός. Η χρυσή λάρνακα που ζύγιζε 11 κιλά είναι διακοσμημένη στο κάλυμμά της με το μακεδονικό αστέρι και στις πλευρές της με φυτικά κοσμήματα και επίθετους ρόδακες. Το χρυσό στεφάνι βελανιδιάς είναι το πιο βαρύτιμο στεφάνι που σώθηκε από την ελληνική αρχαιότητα. Αποτελείται από 313 φύλλα και 68 βελανίδια. Ζυγίζει 714 γραμμάρια. 

Οι κλίνες, που ήταν χρηστικά αντικείμενα, είχαν σκελετό από ξύλο και ήταν πλούσια διακοσμημένες. Κατασκευασμένες από το χέρι σπουδαίων αρχαίων καλλιτεχνών, αποτελούν δύο μοναδικά αριστουργήματα της ελληνικής μικροτεχνίας. Στην κλίνη του θαλάμου, στη ζωφόρο της μακριάς πλευράς, υπάρχει ανάγλυφη παράσταση βασιλικού κυνηγιού, στο οποίο συμμετέχει ο ίδιος ο Φίλιππος και ο νεαρός γιός του Αλέξανδρος μαζί με Μακεδόνες αυλικούς. 

Φωτο: Υπ.Πο.

Στην τελευταία ενότητα της έκθεσης συναντά κανείς τα ευρήματα από τον τάφο ΙΙΙ, που ανήκει πιθανότατα στον Αλέξανδρο Δ΄, τον γιό του Μεγαλέξανδρου και της Ρωξάνης, που δολοφονήθηκε από τον Κάσσανδρο το 310 π.Χ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ασημένια τεφροδόχος με τα οστά του νεαρού νεκρού. 

Μανόλης Ανδρόνικος

Η έκθεση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικου, του αρχαιολόγου που έφερε στο φως τους θησαυρούς και είχε τη γνώση και την εγρήγορση να τους αναγνωρίσει. 

Στο τέλος της πορείας, σε ένα χώρο ειδικά διαμορφωμένο για το σκοπό αυτό, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να ακούν τον ίδιο τον ανασκαφέα να τους ξεναγεί στα μνημεία.


Ο καθηγητής Μανόλης Ανδρόνικος έκανε μια από τις σημαντικότερες ανασκαφές στην ιστορία της αρχαιολογίας και μαζί με τους συνεργάτες του κέρδισαν τον παγκόσμιο θαυμασμό. Με την ανακάλυψή τους «απέδειξαν», σε ανύποπτο χρόνο, ότι ο Φίλιππος έζησε, έδρασε στην Ελλάδα και ήταν πρόγονος των Μακεδόνων...

Από το βιβλίο επισκεπτών

Ο Μανόλης Ανδρόνικος διηγείται το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β΄ στη Βεργίνα: «Πήρα το τσαπάκι της ανασκαφής, που έχω μαζί μου από το 1952, έσκυψα στο λάκκο και άρχισα να σκάβω με πείσμα και αγωνία το χώμα κάτω από το κλειδί της καμάρας. Ολόγυρα ήταν μαζεμένοι οι συνεργάτες μου. (…) Συνέχισα το σκάψιμο και σε λίγο ήμουν βέβαιος. Η πέτρα του δυτικού τοίχου ήταν στη θέση της, απείραχτη, στέρια. (…) -Είναι ασύλητος! Είναι κλειστός! Ήμουν ευτυχισμένος βαθιά. Είχα λοιπόν βρει τον πρώτο ασύλητο μακεδονικό τάφο. Εκείνη τη στιγμή δεν ενδιαφερόμουν για τίποτε άλλο. Εκείνη τη νύχτα -όπως και όλες τις επόμενες- στάθηκε αδύνατο να κοιμηθώ περισσότερο από δυο τρεις ώρες. Γύρω στις 12, τα μεσάνυχτα, πήρα το αυτοκίνητο και πήγα να βεβαιωθώ αν οι φύλακες ήταν στη θέση τους. Το ίδιο έγινε και στις 2 και στις 5 το πρωί. Οπωσδήποτε, συλλογιζόμουν, μέσα στη σαρκοφάγο πρέπει να κρύβεται μια ωραία έκπληξη. Η μόνη δυσκολία που συναντήσαμε ήταν πως την ώρα που ανασηκώναμε το κάλυμμα, είδαμε καθαρά πια το περιεχόμενο και έπρεπε να μπορέσουμε να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας και να συνεχίσουμε τη δουλειά μας, μόλο που τα μάτια μας είχαν θαμπωθεί απ’ αυτό που βλέπαμε και η καρδιά μας πήγαινε να σπάσει από συγκίνηση. Μέσα στη σαρκοφάγο υπήρχε μια ολόχρυση λάρνακα. Επάνω στο κάλυμμά της ένα επιβλητικό ανάγλυφο αστέρι με δεκάξι ακτίνες, και στο κέντρο του ένας ρόδακας. Με πολλή προσοχή και περισσότερη συγκίνηση ανασήκωσα το κάλυμμα με το αστέρι πιάνοντάς το από τις δυο γωνίες της μπροστινής πλευράς. Όλοι μας περιμέναμε να δούμε μέσα σ’ αυτήν τα καμένα οστά του νεκρού. Όμως αυτό που αντικρίσαμε στο άνοιγμά της μας έκοψε για μιαν ακόμη φορά την ανάσα, θάμπωσε τα μάτια μας και μας πλημμύρισε δέος: πραγματικά μέσα στη λάρνακα υπήρχαν τα καμένα οστά. (…) Αλλά το πιο απροσδόκητο θέαμα το έδινε ένα ολόχρυσο στεφάνι από φύλλα και καρπούς βελανιδιάς που ήταν διπλωμένο και τοποθετημένο πάνω στα οστά. Ποτέ δεν είχα φανταστεί τέτοια ασύλληπτη εικόνα. Μπορώ να φέρω στη συνείδησή μου ολοκάθαρα την αντίδραση που δοκίμασα καθώς έλεγα μέσα μου: “Αν η υποψία που έχεις, πως ο τάφος ανήκει στον Φίλιππο, είναι αληθινή -και η χρυσή λάρνακα ερχόταν να ενισχύσει την ορθότητα αυτής της υποψίας- κράτησες στα χέρια σου τη λάρνακα με τα οστά του. Είναι απίστευτη και φοβερή μια τέτοια σκέψη, που μοιάζει εντελώς εξωπραγματική”. Νομίζω πως δεν έχω δοκιμάσει ποτέ στη ζωή μου τέτοια αναστάτωση, ούτε και θα δοκιμάσω ποτέ άλλοτε»

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Μανώλη Ανδρόνικου "Το Χρονικό της Βεργίνας", ΜΙΕΤ

Αφιέρωσε λίγο χρόνο να δεις αυτό το εκπληκτικό βίντεο από τη στιγμή που ο Μανώλης Ανδρόνικος και η ομάδα του, ανακάλυψαν τον τάφο του Βασιλιά Φιλίππου: Μανώλης Ανδρόνικος ανακαλύπτει τον τάφο του Μακεδόνα βασιλιά Φιλίππου. Η συγκλονιστική μαρτυρία...

Χρησιμοποιήθηκαν πηγές από :
Υπουργείο Πολιτισμού: Μόνιμη έκθεση Μουσείου βασιλικών τάφων Αιγών
Μανώλης Ανδρόνικος ανακαλύπτει τον τάφο του Μακεδόνα βασιλιά Φιλίππου. Η συγκλονιστική μαρτυρία...


** Αν σου άρεσε αυτή η ανάρτηση μπορεί να σε ενδιαφέρει και η επίσκεψη στο εκπληκτικό Νεκρομαντείο του Αχέροντα. Κλικ εδώ.

Τρίτη, 7 Φεβρουαρίου 2017

Ωστικό κύμα, Νίκος Δαββέτας


Το βιβλίο και μόνο από τον τίτλο του «Ωστικό κύμα», προδιαθέτει τον αναγνώστη για να συνειδητοποιήσει το «εκρηκτικό» περιεχόμενο του. Όπως και η εξαιρετική επιλογή ως εξωφύλλου του έργου του Peter Blake "The Second Real Target 25 Years Later" (2009), γνωστού καλλιτέχνη της βρετανικής Pop Art.


Peter Blake

Η υπόθεση πλέκεται γύρω από μια βομβιστική επίθεση φανατικών ισλαµιστών στο µετρό του Λονδίνου, όπου ανάμεσα στα θύματα συγκαταλέγεται και ένας Έλληνας φοιτητής. Το μυθιστόρημα φαινομενικά λοιπόν καταπιάνεται με το χαμό του μονάκριβου γιου της Δέσποινας, μιας χωρισμένης και άνεργης γυναίκας, αλλά όμως δε στέκεται μονάχα σε αυτόν. Αντίθετα, ο συγγραφέας διεισδύει στα ενδόμυχα της συζυγικής ζωής του πρώην ζευγαριού και στην προβληματική σχέση με το εσωστρεφές παιδί τους. Η μοναξιά, οι αδιέξοδες σχέσεις, η μονοτονία της επαρχίας, η κυριαρχία του φόβου, ο ρατσισμός, οι ανισότητες στον κόσμο, η ανάγκη μιας τυφλής εκδίκησης. Η τρομοκρατία κάθε είδους που τελικά έχει εισβάλλει στις ζωές μας με πολλαπλούς τρόπους. 

«Να προσέχεις τους Άραβες» του είχε πει σε ανύποπτο χρόνο.
«Είσαι ρατσίστρια» της είχε απαντήσει.
Πως τολμούσε το κωλόπαιδο και την έλεγε ρατσίστρια, αυτή που στο παρελθόν είχε λιώσει τις σόλες των παπουτσιών της στις πορείες για τα δικαιώματα των Κούρδων, των Παλαιστινίων, των παράνομων μεταναστών. Ήθελα να τον πιάσει από το γιακά και να του φωνάξει. Δεν ξέρεις τι έγινε την 11η Σεπτεμβρίου; Δεν θυμάσαι πόσοι σκοτώθηκαν στο Λονδίνο τον Ιούνιο του 2005; Το τούνελ κάπνιζε ώρες πολλές μετά την επίθεση ξερνώντας συνεχώς πτώματα, το πρόσεξες; Μαζί δεν τα παρακολουθούσαμε στην τηλεόραση;
(σ.51)

«…τα σχολεία κλειστά, τα παιδιά και οι σύζυγοι μες στα πόδια τους, οι πόρτες και τα παράθυρα ανοιχτά να μπαίνει η σκόνη, η άμμος, τα κουνούπια, οι σκνίπες, κι αυτές με ένα πανί στο χέρι, να καθαρίζουν και τίποτα να μην είναι καθαρό στο σπίτι, στο εξοχικό και προπάντων μέσα τους.» (σ.16)

Οι ισορροπίες διαταράσσονται και οι ανθρώπινες σχέσεις σκορπίζουν σαν φτερά στον άνεμο. Όταν το άτομο ανησυχεί περισσότερο για το πώς θα πληρώσει τους λογαριασμούς στο τέλος του μήνα, από το να δημιουργήσει ένα στενό πυρήνα ανθρώπων γύρω του. Σαν ένα πολύπλευρο ωστικό κύμα να έχει εισβάλλει στις ζωές, ένας ακήρυκτος (;) πόλεμος πολλαπλής τρομοκρατίας διάχυτης σε κάθε πτυχή της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας. 


«Κουλουριασμένη σε στάση εμβρυική -τη στάση που παίρνει κανείς όταν παρηγοριά δεν έχει από πουθενά και λαχταρά να επιστρέψει στη μήτρα της μάνας του- ίσα που ανέπνεε, χωρίς ήχο, χωρίς μιλιά, γιατί καμία λέξη δεν έβγαινε πια από το στήθος της, είχαν όλες πεθάνει μαζί του, είχαν διαμελιστεί από την έκρηξη. Όμως επειδή γέννησε μια φορά και ήξερε πόσο αξίζει μια ζωή, η αληθινή ζωή, γυμνή, απροστάτευτη, εκτεθειμένη στο φως του θανάτου, γι’ αυτό έπρεπε να βρει και τη λέξη, την πρώτη λέξη που θα την κρατούσε στα χέρια της, όπως ο αναρριχητής το σκοινί, και θα επέστρεφε ανάμεσά μας με μια γεύση τριμμένης πέτρας στο στόμα.» (σ. 149)

Ο Νίκος Δαββέτας έγραψε ένα μικρό σε έκταση βιβλίο, μα όμως με πολλαπλά μηνύματα. Με μια διεισδυτική και ευαίσθητη ματιά περιγράφει τις ζωές μας. Στο τέλος του βιβλίου επέρχεται η κάθαρση, καθώς η Δέσποινα μένει έγκυος από έναν μετανάστη. Οι λέξεις του συγγραφέα απαλές, παρηγορητικές, για τις μικρές ιστορίες που καθορίζουν και ανατρέπουν τελικά τις ζωές όλων μας. 


«Υπομονή. Θα πήξει το δάκρυ / θα γίνει νησί». 
Επαμεινώνδας Γονατάς


Νίκος Δαββέτας, Ωστικό κύμα, Πατάκης, 2016

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

Θεσσαλονίκη, 4 μέρες στην συμπρωτεύουσα



4 μέρες στη Θεσσαλονίκη. 4 μέρες γεμάτες με επισκέψεις σε μουσεία, βόλτες στους δρόμους της συμπρωτεύουσας, απίστευτα γλυκά - είναι η πόλη των γλυκών τέλος -, πεντανόστιμα φαγητά, εξερευνήσεις και μια εκδρομή μέχρι την εκπληκτική Βεργίνα. Είναι αλήθεια ότι η Θεσσαλονίκη έχει πολλές ομορφιές. Υγρή πόλη, "νησί" όπως αποκαλεί τον τόπο της η kovovoltes. Τράβηξα πολλές φωτογραφίες, θα μοιραστώ κάποιες μαζί σας. 

Η θέα από την κορυφή του Λευκού Πύργου, προς το παλιό λιμάνι.

Έφτασα βράδυ στη Θεσσαλονίκη, το πρώτο πράγμα που έκανα την πρώτη μέρα της περιήγησης στην πόλη, ήταν μια επίσκεψη στον Λευκό Πύργο. Από διάφορες συζητήσεις διαπίστωσα ότι αρκετοί που είτε διαμένουν, είτε επισκέπτονται τη Θεσσαλονίκη παραβλέπουν το να επισκεφτούν το Λευκό Πύργο. Κατά τη γνώμη μου, αξίζει πολύ η επίσκεψη. Πέρα από το ότι αποτελεί ένα από τα πιο κύρια σημεία της ιστορίας της, φιλοξενεί και ενδιαφέρουσες εκθέσεις. 


Πολύ ενδιαφέρουσα η έκθεση ανά όροφο του κτηρίου, σχετική με την ιστορία της Θεσσαλονίκης. Μα πέρα βέβαια από αυτά αξίζει να ανεβείτε για να ατενίσετε τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα από την κορυφή του. Εντάξει μπορεί να είναι λίγο κουραστική η άνοδος, αλλά αξίζει. Δε θεωρείτε άδικα έμβλημα της πόλης.


Φυσικά δε νοείται να πας Θεσσαλονίκη και να μη βολτάρεις στη νέα Παραλία της.  Λοιπόν, μετά από το ανέβασμα στο Λευκό Πύργο, βουρ στη νέα παραλία. Αμέσως κάθε κύτταρο σου θα γεμίσει με την αίσθηση ενός απέραντου ορίζοντα. Το άγαλμα του Μεγάλου Αλέξανδρου υπενθυμίζει την ιστορία της πόλης, της Μακεδονίας...


Οι "Ομπρέλες" του Ζογγολόπουλου είναι επίσης σήμα κατατεθέν της πόλης. Τοποθετήθηκε στην παραλία το 1997 στα πλαίσια του "Θεσσαλονίκη Πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης" και πραγματικά σε κερδίζει με την πρώτη ματιά. 


Υπέροχο γλυπτό, που "παίζει" κάθε στιγμή με τα χρώματα του 
ουρανού, της συννεφιάς και του ηλιοβασιλέματος.  


Δεν υπήρχε περίπτωση να ανέβω Θεσσαλονίκη και να μην επισκεφτώ τις «Ακυβέρνητες Πολιτείες», είχα ακούσει τόσα για αυτή την «Αυτοδιαχειριζόμενη Κοινότητα Βιβλίου & Εντύπου». Δε με απογοήτευσε, ψαγμένα παιδιά, ένας όμορφος χώρος. 


Απόλαυσα μια ζεστή σοκολάτα, φόρτισα το κινητό μου, σημείωσα σκέψεις και έπειτα συνέχισα διαδρομές στην πόλη. Τσιμισκή, Σβώλου, Γούναρη, Εγνατία, Αγία Σοφία, σημεία που κάποια τα είχα μόνο ακουστά και τα έβλεπα να ζωντανεύουν μπροστά μου. 


Δεν παρέλειψα να περάσω και από το Βιβλιοπωλείο «Το κεντρί», είχα διαβάσει αρκετά για το μικρότερο βιβλιοπωλείο της Θεσσαλονίκης και για την ιστορία του. Είναι εξαιρετικό!


Η Πλατεία Αριστοτέλους από ψηλά! Οι ανοικτοί ορίζοντες που λέγαμε...


Στο καφέ του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης. Μάλλον είναι ένα από τα πιο όμορφα σημεία της πόλης, για να ηρεμήσεις και να πιεις ένα καφέ. Υπέροχη θέα προς το παλιό λιμάνι. Μείον ότι αντί για σερβιτόρο, είχε ένα μηχάνημα αυτόματο πωλητή. Θα προτιμούσα τη ζεστασιά και εξυπηρέτηση ενός ανθρώπου. Το σημείο πραγματικά κινηματογραφικό!


Στο  Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Οι βόρειοι να το επισκεφτείτε. Έχει εξαιρετικά μόνιμα εκθέματα, αλλά και μια καταπληκτική περιοδική έκθεση με τίτλο "Διαιρεμένες μνήμες 1940-1950 - Ανάμεσα στην Ιστορία και το Βίωμα".


Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. 
Επίσης, φυσικά αξίζει να το επισκεφτείτε.


Ανάκτορο Γαλέριου


Ροτόντα


Η θέα από το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης


Στη νέα παραλία ξανά. Και ξανά.


Στους δρόμους, road artists in Salonica :)


Υπάρχουν άραγε ακόμη άνθρωποι που νιώθουν, όπως ένιωθαν οι Χίπις; 


Πήγαμε και στη Βεργίνα, μόλις μια ώρα από τη Θεσσ/κη. 
Συνδυασμός εκδρομής που αξίζει. Είναι ένας συγκλονιστικός χώρος.


Η Άνω Πόλη με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της. Είναι η μοναδική περιοχή που έμεινε άθικτη από τη μεγάλη φωτιά του 1917. Εδώ αισθάνεσαι ότι ο χρόνος σταμάτησε.


Όσο περίεργο κι αν ίσως σου φανεί, είχα ανέβει πολλά χρόνια πριν στη Θεσσαλονίκη και δε θυμόμουν σχεδόν τίποτα, ήταν άγνωστη πόλη. Γενικώς δεν έχω ταξιδέψει αρκετά στη Βόρεια Ελλάδα. Είδα πολλά, άφησα και άλλα για την επόμενη φορά που θα μπορέσω να βρεθώ στα βόρεια.

Επιλέχτηκαν κ αναφέρθηκαν μόνο κάποιες στιγμές.  Ελπίζω να σας ταξίδεψα έστω λίγο, σαν να ένιωσα να περπατώ ξανά στους δρόμους της καθώς δημιουργούσα αυτό το ποστ. Σε έναν κόσμο γεμάτο ταραχές, είμαι ευγνώμων για αυτό το πρώτο ταξίδι του 2017 που με γέμισε ωραίες εικόνες. Καλή εβδομάδα. :) 

Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2017

Μαύρο Χιόνι- το ημερολόγιο ενός μακαρίτη



“Μαύρο Χιόνι- το ημερολόγιο ενός μακαρίτη” σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου στο θέατρο Πόρτα. Ένα έργο που βασίζεται στο αυτοβιογραφικό θεατρικό μυθιστόρημα του Μιχαήλ Μπουλγκάκωφ, το οποίο έγραφε παράλληλα με το “Μαιτρ και Μαργαρίτα” και έμεινε ατελείωτο εξαιτίας του θανάτου του (1936-1939). Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα παράσταση που παρουσιάζει τη θέση του καλλιτέχνη σ’ ένα ολοκληρωτικό καθεστώς, δοσμένη με χιούμορ και σαρκασμό.



Οι θεατές παρακολουθούν την περιπέτεια ενός συγγραφέα παγιδευμένου στα γρανάζια του Θεάτρου Τέχνης της Μόσχας επί του Στάλιν. Μέσω της διαπεραστικής γραφής του Μπουλγκάκωφ ανακαλύπτουμε τα περίφημα χαρακτηριστικά του Θεάτρου Τέχνης εκείνης της περιόδου, από τις έριδες των Στανισλάβσκι και Νεμίροβιτς-Ντατσένκο και τον εμφύλιο στο εσωτερικό του ως τον παραλογισμό της γραφειοκρατίας που επικρατούσε στο θέατρο κατ’ εικόνα του σταλινικού καθεστώτος.  


Κι από την εμμονή με τον πειραματισμό– που ο Μπουλγάκωφ παρωδεί ξεκαρδιστικά– ως την υποχονδριακή ιδιοσυγκρασία του ίδιου του μυθικού δασκάλου και σκηνοθέτη Στανισλάβσκι που επηρέαζε καταλυτικά και τη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού προϊόντος, όπως εν προκειμένω και του έργου που κρίνεται εδώ και το οποίο είναι καταδικασμένο ώστε να μην ανέβει ποτέ



Ο Μπουλγκάκωφ σκιαγραφεί μοναδικά τους χαρακτήρες του. Ηθοποιούς, γραμματείς και φαρισαίους περί του θεάτρου αλλά όμως και των γραμμάτων γενικότερα. Συγκινεί η μοναχική και απελπισμένη φιγούρα του συγγραφέα που αναζητά βιοποριστική διέξοδο μέσα απ’ τη δημιουργία του, προσπαθώντας ταυτόχρονα να παραμείνει πιστός στο συγγραφικό του όραμα και ειλικρινής ως προς τον εαυτό του.  Κινηματογραφικές εικόνες, σωματικό θέατρο, ταλαντούχοι ηθοποιοί.



Εδώ ακριβώς το έργο αγγίζει την καρδιά του θεατή. Καθώς ενστερνίζεται την τραγωδία του δημιουργού στην προσπάθειά του να συνδιαλλαγεί με το σύστημα, υπερασπίζοντας την αλήθεια του, προσπάθεια τις περισσότερες φορές καταδικασμένη να αποτύχει. Ο αυτοβιογραφούμενος συγγραφέας, ωστόσο, δεν αφήνει κανέναν μελοδραματισμό να παρεισφρήσει. Η αφήγησή του απογειώνεται με τέχνη μέσα από το φίλτρο του χιούμορ και της εξπρεσιονιστικής απόστασης.

Εξάλλου, όπως επισημαίνεται και επί σκηνής “οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα, ονόματα ή καταστάσεις είναι τυχαία και ουδεμία σχέση έχει με την πραγματικότητα”.

Η παράσταση από τις 30/1 παρουσιάζεται κάθε Κυριακή στις 18.30 και κάθε Τετάρτη στις 20.00

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία: Κώστας Φιλίππογλου
Διασκευή: Δήμητρα Κονδυλάκη, Κώστας Φιλίππογλου
Σκηνικά: Όλγα Μπρούμα
Κοστούμια: Μαργαρίτα Δοσούλα
Συνεργάτης σκηνογράφος: Μιχαήλα Πλιαπλιά
Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Μουσική: Lost Bodies
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώτα Σερεμέτη
Β’ Βοηθός σκηνοθέτη: Σίλια Κόη
Φωτογραφίες-Promo video: Όλγα Μπρούμα (art direction) - Βαγγέλης Πουλής (κάμερα)
Κατασκευή σκηνικού: Παναγιώτης Μπλάνας

Παραγωγή: GoodHeart Productions

Με τους: Εύα Αγγελοπούλου, Γιάννη Γιαννούλη, Τάσο Δημητρόπουλο, Δημήτρη Δρόσο, Εύα Οικονόμου Βαμβακά, Γιάννη Στεφόπουλο και Κώστα Φιλίππογλου

** Στο θέατρο Πόρτα συνεχίζεται και η εξαιρετική παιδική θεατρική παράσταση «Πιάνω παπούτσι πάνω στο πιάνο», ως τις 9 Απριλίου 2017, αξίζει να πάτε τα παιδιά σας :) **

Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2017

Το Κρυφό ημερολόγιο του Χίτλερ // Χάρης Βλαβιανός



Το «Κρυφό ημερολόγιο του Χίτλερ» είναι μια μυθιστορία. Όπως επισημαίνει ο εισηγητής του βιβλίου Κώστας Κωστής, πρόκειται για μυθοπλαστικό ντοκουμέντο. Ο Χάρης Βλαβιανός έγραψε ένα φανταστικό ημερολόγιο του Χίτλερ, το οποίο ξεκινά με τη φυλάκισή του, αμέσως μετά το αποτυχημένο «Πραξικόπημα της Μπιραρίας», το οποίο αποπειράθηκε να κάνει το Νοέμβριο του 1923 και σταματάει το Δεκέμβρη του επόμενου έτους, οπότε αφέθηκε ελεύθερος χάρη της αμνηστίας που του δόθηκε. Αποτελεί μια μυθοπλασία, η οποία όμως βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα, στα κείμενα του Χίτλερ, έρευνες ιστορικών και μελετητών. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Χίτλερ έγραψε το πασίγνωστο βιβλίο του «Ο Αγών μου» κατά το διάστημα που ήταν φυλακή.

«Σκέφτομαι πως η Σταύρωση έγινε για έναν και μόνο λόγο: για να πει ο ίδιος ο Δημιουργός στην ανθρωπότητα: «Ιδού ποιοι είναι οι Εβραίοι! Διατείνονται πως είναι ο ‘περιούσιος λαός’, αλλά θανατώνοντας τον Υιό μου, φανέρωσαν το αληθινό τους πρόσωπο! Είναι εχθροί μου και γι’ αυτό θα χαθούν μια μέρα από προσώπου γης». Ο Ιούδας είναι το κεντρικό πρόσωπο του θείου δράματος και πρέπει όλοι μας να τον ευγνωμονούμε.» (σ.73)

«Η «πάλη των τάξεων» θα πρέπει να δώσει τη θέση της στην «πάλη των φυλών» - και η πρώτη φυλή που θα εξοντωθεί θα είναι οι Εβραίοι. Μετά θα ακολουθήσουν οι υπόλοιπες.» (σ.285)

Το βιβλίο ξετυλίγει τις προτιμήσεις, τις αδυναμίες, τις εμμονές, σκιαγραφώντας ένα ψυχογράφημα του Χίτλερ. Όπως σωστά επισήμανε ένας από τους πιο έγκυρους βιογράφους του, ο Ίαν Κέρσοου, «Ο Χίτλερ είναι ένα από τα ελάχιστα άτομα για τα οποία μπορεί κανείς να πει με απόλυτη βεβαιότητα: χωρίς αυτόν, η πορεία της Ιστορίας θα ήταν διαφορετική». Οι διακηρύξεις μίσους για τους Εβραίους, τις γυναίκες, τους αδύναμους, η παρανοϊκή του προσωπικότητα, οι αναγνώσεις και οι σημειώσεις του, ξεδιπλώνονται με έναν πολύπλευρο τρόπο στις σελίδες του συγκεκριμένου βιβλίου.

«Όποτε σκέφτομαι τα παιδικά μου χρόνια, νιώθω ναυτία. Ο πατέρας μου, αυτός ο φρικτός τύραννος, κρατούσε για χρόνια εμένα και τη μητέρα μου φυλακισμένους μέσα στο ίδιο μας το σπίτι. Μεγαλύτερη ελευθερία νιώθω εδώ από ό,τι ένιωθα στο δωμάτιο μου. Αν είχε πεθάνει νωρίτερα, πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μου. Ίσως και η μητέρα μου να μην είχε αρρωστήσει. Αυτός φταίει, που τη βασάνιζε καθημερινά. Και το κάθαρμα, ο Εβραίος γιατρός, που δεν έκανε τίποτα για να τη σώσει. Δεν ξέρω ποιον από τους δυο μισώ περισσότερο.» (σ.414)

«Το κάθε άτομο ξεχωριστά δεν έχει καμία σημασία. Αποκτά το νόημα του ως μέρος του όλου. Οφείλει να υποτάσσεται στο όλον αδιαμαρτύρητα. Είναι νόμος της Φύσης: αφανισμός των αδυνάτων, ζωή μονάχα για τους δυνατούς. Η Φύση δεν ξέρει τι θα πει «ανθρωπισμός». Λειτουργεί με τους δικούς της Νόμους. Οι Σπαρτιάτες ήταν οι πρώτοι που τους συνέλαβαν και τους εφάρμοσαν. Ασφαλώς και δεν είναι τυχαίο ότι στον Πελοποννησιακό πόλεμο κατατρόπωσαν τους μαλθακούς «δημοκράτες» Αθηναίους. Η Γερμανία του μέλλοντος είναι η νέα Σπάρτη της Ευρώπης.» (σ.57)

Κάθε εκ νέου προσέγγιση του Χίτλερ και του ναζισμού είναι χρήσιμη και απαραίτητη. Ιδιαίτερα στην εποχή μας, που σημειώνεται μια αναζωπύρωση του εθνικισμού και εξάπλωση του ρατσισμού. Μέσα από το βιβλίο, αναδεικνύεται πώς ένας «πνευματικά ρηχός και συναισθηματικά ανάπηρος πρώην δεκανέας», δίχως «κανέναν δεσμό έξω από το ίδιο το Εγώ», όπως έγραψε ο Σεμπάστιαν Χάφφνερ, κατάφερε να αναρριχηθεί και να «αφήσει ανεξίτηλη την αιμοσταγή σφραγίδα του στον αιώνα που πέρασε» (σ.15).  Μακάρι να γινόταν μάθημα στην ανθρωπότητα να μη ξαναζήσει ποτέ μα ποτέ τέτοιες καταστάσεις…


«Όταν από τη λεπίδα στάξει αίμα εβραϊκό,
Στη χώρα όλα θα φτιάξουν με τρόπο μαγικό.

Δεν ξέρω που διάβασα ή άκουσα το υπέροχο αυτό δίστιχο, αλλά μου αρέσει να το επαναλαμβάνω πολλές φορές λίγο προτού κοιμηθώ.» (σ.283)


Χάρης Βλαβιανός, Το κρυφό ημερολόγιο του Χίτλερ. Φυλακές Λάντσεμπεργκ, Νοέμβριος 1923 - Δεκέμβριος 1924, Πατάκης

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017

Χιόνια στην Αθήνα


Μόλις αρχίζει να το στρώνει στην Πλάκα,
είμαστε μέσα στο "Γιασεμί".



Βγαίνοντας έξω αντικρίσαμε αυτές τις εικόνες.



Και φυσικά τίποτα δε μπορούσε να μας κρατήσει από το να μη βολτάρουμε στην περιοχή, ακόμη κι αν η χιονόπτωση ήταν πολύ έντονη.


Βράδυ Δευτέρας 09/01/2017 στην κατάλευκη αρχαία Αγορά...


Οι Αέρηδες στα λευκά.


Κάποιες γωνιές της πόλης είναι μαγικές. -


Στο συγκεκριμένο δρομάκι γλιστρούσε πάρα πολύ, θέλαμε όμως να δούμε το graffiti του Sonke 
και την "Κλεψύδρα" καλυμμένα με χιόνι. 


Η παγωμένη κάτασπρη Αρχαία Αγορά Αθήνας...


Κοίτα ψηλά.

 

Ίσως οι παραπάνω φωτογραφίες να μπορούν να μεταφέρουν ελάχιστη μόνο από τη μαγεία των στιγμών και από την έκπληξη μας. Βρεθήκαμε για ένα ζεστό κρασί το βράδυ της Δευτέρας στην Πλάκα, και επιστρέφοντας αντικρίσαμε μια κυριολεκτικά μαγική Αθήνα. Οι εικόνες μπροστά μας ήταν τόσο ξεχωριστές και τόσο σπάνιες. Αυτή ήταν μια από τις πιο όμορφες βόλτες που έχω κάνει ποτέ στην Αθήνα. Τα συγκεκριμένα δρομάκια τα περπατώ συνέχεια, η μαγεία αυτών των εικόνων με γέμισαν συγκίνηση. Μια βραδιά που θα τη θυμάμαι μια ζωή.

Related Posts with Thumbnails